Ya' k'ij ri ütz raxnaqil, kolönik chwech ri kamïk

Tikirib´äl: Jun q’ij apon ri majunb’äy ni qi cha´pa ru wi ri taq ruwäch ri qach’ab’äl, ri ütz k’iy chuqa’ ri k’aslemal chi k’axk’ol; Jun q’ij pa ruwi’ ri winäq mayab k’o chi re, k’o wi, q’amon wi chuqa’ nuk’samajïx ri b’ey ri k’amalb’äl pa Iximulew.

Ruk´isib´äl: Ri Wuqu´ Kawoq nu´bun jun nimaläj samaj raq’omajay chirij ri katzinel rajowaxik raxnaqil ‘utz´ilaj chirij ri jeb´el la´j samaj rik´in ri ki banobäl, ruch’ab’äl ri jajajoj winäqi ri mayab, káxk´ol ri nim kayewal ki wilon chupan re Iximulew.

Pa´qa´wi' röj

Achuke ri na´oj ri qa´samaj

Röj yöj samäj richin ni qa sö´l k’ayewal chanin richin ri ütz raxnakil pa ru wi ri jalajoj achk’ulujay timamit ri qo janila wayebäl pa Iximulew. Ri k’amöl b’ey ja re´ ri winäqi e petenëq pa taq tinamit, ni qa tün ri awöm, ri jalajoj naöj chuqa´ri chäbal richin nu´tö ri jalajoj kayebäl chuqa ri urtisanï´k. Ancuki ni´ qi bïj ne´, röj ni qá bïj «ja´».

Röj ni qa nimaj richin ri ütz raxnakil kaslem, ma ni k´atzin ta akuchi xatäx wuwäch o ri chabäl ya cho´.

Ankuchi´ xk´il ri qab´i ´

 

Ri runuk’ulem xaläx´ pa nab’ey ik’ wo´q´o lajk´al wuqu´pa ru q´ij ri “Wuqu’ Kawoq chupan ri chol q´ij, re´re q’alajirisanïk ri aqöm chuqa ri e´samajela ya’ol raxnaqil aqomanel.
Xqacha’ re b’i’aj re´richin tz’etej ri qa ruk´isib´äl richin yojka´mon rutzij ri qatojtob´äl ri toönik ri ütz k´amal chi ütz k´iy chupa ri taq´ jajaloj chuti tinamiq ri winäqi mayab.

¡Chuqa´qa bi´ni an Maya Maya Health Alliance richin kan chanin ni qa´ chike ch´aqa chik winäqí´ ni ketamaj ri jajajoj samaj ni qa bän.

 
 
 

Ri qa´ samaj ntikïr

Xqatikiriba ri qa samaj pa 2007, nqab’än ch’ijonïk ajlab’äl richin toönik ütz raxnakil jajajoj samaj richin toönik richin ri pa qat jajajoj chutinamit ri Iximulew richin ri utzilaj kan yalän utz ri bänikil, chuqa ri raxnaniq k´o qan naqaj chi´ke ronojel.

Rin ki solk’ayewal ja ri mayab winäqi´ni qa ya´ toönik ajowab’äl raxnaqil yalan ütz chiker ri 11,000 yawa´i rik’in ri 35,000 k’ejelonel pa rujayul pa taq juna´.

Ri b’anöy samaj tinamitri’ïl richin ri raxnaqil ni qi´ ya toönik chi re´ ri´ winäqi´ pa täq jajajoj tinamit ankuchi k’asb’ä´ ri qa yawa’i´ ri tzijob’äl pa ru ruch’ab’äl ri winäqi richin ütz ni qi na´ye chö chuqa´ ye´tzijon.


Juba’ chic naöj chirij ri qa´ molosamajib’al.

Nimaretal rutzil pa juna´

11,000+

Winäqi´ k’ulun toönik

35,600

k’ejelonel pa rujayul ri winäqi´

6,700+

k´ejelonel richin tzeqelib’enem ilinem

2,650+

Nic’ojiq richin tz’ilonik ri sachöy jotay richin kulaj ruk’exel

Cholkema samaj

Oj ya’ïk toönik aq’omab’äl ütz chi re ri yawai´chupan ri jalajoj ramaj ri k´aslem , qo re´chupan ri taqonel tzij richin ni qe´je ak´wal chuqa ri yawa’ ixöq, chuqa ri xa´lex,

chuqa ri jajajoj toönik nabe´y chire´ ri qonojel achalalil chuqa ri toönik jeb’ël  nim ruq´ij kan rin katzi´n chire´ ri nima’q taq winäqi qo´ yabi´l nkik’ämompe chik.

Rutz’etik Nab’ey

Utz k’utunïk chi re kono´jel Ronojel tinamit

Yoj sämaj richin ni ya wa ruchuqa ri jajaloj samaj ni bänatej chu´pan ri nej taq jay richin ri Iximulew, Re´ qa nuqäx qe´qop richin yoj samej junam rikin ri jajajoj tinamin mayab´ richin ni qa tze´t ri jalajoj kayewäl richin ri Käsmelal chuqa richin ri qa ya jun ütz laj tzijonel qan achiel ri nu qatzin richin pa taq jajaloj tinamit.

Kan ni kanimaj richin ri qo ta pe ri toönik achiel ri chin na qet ri yab´il chuqa´ richin ri niq´is ri yäbil. Qo richin qo jajajoj tzojb’äl tzij rich rij ri kaslemal chuqa ri tijonem kabilal. Chuqa qo chik’ojib’ rikin ri qo nimaq laj yabïl yi bilo´n.

Ye qa´ya k’utunïk chuqa ni qa ya toönik chire jun puq´ samajela ri e qo´ chuech ri rutze´tik nab´ey, ancuchi chuqa´ e qö ri to´aqómanel chuqa ri samajela e qo pa taq tinamit. Öj qo chupan ri jun nimalaj samaj nubix International Community Health Impact Coalition chuqa´ kan ni qa bij k´e ri ki samaj kän kala´n e ütz ni kiben richin ri toönik richin ri qi kaslem ri winäqi´ pa taq tinamit.

Ilimen chuqa ri k'iyib'äl ni qa tzin pa ri alaxik

Yoj samej chirij ri qi´j e petëneq´

Ri qa runuk’ulem k’ojlem pa ri ruk’u’x samaj, chu ruwäch ilimen rikin ri nabey taq ki juna´ri awala´ achiel  petenëq pa ri ala´xik. Yöj samej rikin ri Nëneya, awala qoöl, chuqa rikin ri ki achakalil, pa ru wi ri jajajoj  kiy ki wäch cholkema’ ri chin ütz waim  ri´awala´re qa jujan naöj rikin ri teej tata´aj.

Ri  aq´omanela´ ni yi ya toönik chike ri jalajoj kayewal richin ri ki kiyinik, chuqa ri nimaq ta´q  ya´bil achiel ri rupa’exik tzatzq’or,  ri retyab’il asperjer, ri rutz’aqat palow

Raxnaqil pa ru wi yawa´ ixöq chuqa ri raxnaqil ri aqala

kolöj k'aslïk nk'oje

K´o ya´ lan chik k’a naöj richin yoj samëj  rikin ri jajajoj  na’ojb’äl oyonibäl richin toökik ri ati’t ye yulu´ awala´ richin ni ke tamaj jajajoj  kayewäl richin jun ixöq royoben ak´wal  chuqa richin ye taq´pa aq´omab´äl jay  toq katzinel.
Ri chajinela´ qan ki kulun etamanem richin ye be chirij ri ixöki e yabai´richin ye ki tzet chi ütz ri samaj ni ba´na tëj riki´kin.

Re samaj re yalaj ru ch’utirisanïk ri kamïk ixöqi yawa´chuqa´ ru nimirsan´ri aj rajilab’al ixöqi ri ni k’ul’ toönik pa aqomajäy ütz.

Chupa ri nab´ey taq´q’ij rikin kayewal, yoj same´j ri kin k’ejelonel pa qa´q jay rikin ri i ati’t ye yulu´ awala´ chuqa ri te´ej richin toönik ri awa´l xa´lex ri chin ütz ni tikirba´ru kaslem.

Raxnaqil pa ru wi ri ixöq

Richin ri jajajöj ramaj k'aslem

Ketaman ke ri ixöqi qo jajajoj toönik nikatzin richin ri ki k´aslem. Ni q´a ya´ toönik aq’omab’äl chire k’ïy ixöki pa taq jajaloj juna, re nim samaj ye tz’etoj ri ixöqi richin ni ki ya´ kojolij ri oyobenik ak´wal l chuqa toönik ni qa´tzin nab´e´y. Man xaxe ta ka’,
chuqa´ ri öj samajela, kan yalan nimäq tijokik chuqa´etamanïk qa´ k´ulun richin kan ke ya ütz laj taq aqöm chuqa ni k’utunïk achique ri qo chi re ri ixöqi, achiel ri sachöy jotay, po re kan jun nim kayewal e ru quan ri ixöqi chuech ri kamik chupa´n ri Iximulew.

Toönik chwech ri wab´il oje e petën´eq

Ximsamaj oj k´o.

Yöjajin ni qa´ jalatajinäq richin ri ajowab’äl e petën´eq chik pa jajajoj tinamit chuqa chuti tinamiq pa Iximulew. Ri qa samaj ru qu´an jajajoj toönik achiel ri ya q´axex ri kin ri aq´omanel, ri kutunik raxnakil chuqa´ ri qa yoj ch´o pa ki tzij ri winäqi, chuqa ri jajajoj ki banoba´al.

Yöj samej nim laj juna´rikin ri yawa’i´ chuqua rikin ri qachalal, man xaxe ta re´ chuqa´ni qa jajajoj k utunik chiqe ri to´aq´omanel chuqa ri samajela ri chin raxnakil e ko pa taq chutinammit, kan ni qa qi´ je´b´el ruk’isib’äl samaj chikin chajinik ri wabi´il achel ri kab’yab’il, ruyab’il kumätz, sachöy jotay, ruyab´il pospoy, mekowilal, ri rutz’aqat palow chuqa ri rusipojik rub’ey chulaj.

Ri chajinela toönik

Solonik q'atab'ey

Mayoj paeta  chuwäch jalajoj k’ayewal, richin ni ka ya toönik chire ri yawa´i, ri chin  ni qi k´ul  jeb´ël raxnaqil ni katzin chi´ke.

Re qa samaj tikirisanïk jun chojolem yalän ütz richin ri chajinela toönik richin ri jajajoj winäqi wabai´ k’asb’äl rikin jalajoj nimaq yabi´il  pa taq tinamit chuqa pa taq chutinamit ri Iximulew.

Re re´naojil  richin tij k’ij rik’in ruwaq ütz ri  yab’il kolomaj kejqalem, rutz’aqat q’axomal, yab’il kinaq’il paru wí ri  k’isil,  ruch’utik’u’x janila ru k’aye’wal, chuqa ri sachöy jotay ik’owinäq, chuqa’ chakachik yab´il.

Ri qa molosamajib’al ye chö jajajoj ch´abäl chuqa re´ re kan janila ruq’ij richin nu´qa to’ ri q’atab’ey raxnaqil ütz richin ri winäqi´mayab.

¡Köj tzijon jantape!

Matiöx roma at qo pe´ wabe, nqoyöbej niketamaj chawij rat.

  • Ch'ob'oj tzijoxïk pa Iximulew
  • Akuchi' oj k'o:2da Avenida 3-48 Zona 3 Barrio Patacabaj, Tecpán, Chimaltenango
  • Oyonibäl:502-7840-3112

EIN 20-8741625